„Nie strzelaj i wracaj natychmiast do wczoraj nam jeszcze kochanej Polski”

Jan Janusz Akielaszek
»„Braterska Pomoc” 1968. Smutny chichot historii«
Oficyna Wydawnicza „W Kolorach Tęczy” – Jan Akielaszek
Wrocław 2016, ss. 80.

Dwa lata temu minęła okrągła 50 rocznica interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. W ostatnich kilku latach ukazało się kilka wartościowych pozycji dotyczących tragicznego losu „Praskiej Wiosny”. Niewątpliwie stosunkowo najbardziej ciekawa jest praca czeskich historyków „Inwazja na Czechosłowację 1968. Perspektywa rosyjska” w przekładzie Aleksandra Kaczorowskiego wydana w Warszawie w 2015 roku.

Czytaj dalej

70-lecie Zespołu Szkół nr 18 we Wrocławiu

Od marzenia do wspomnienia…

Budynek szkoły przy ul. Młodych Techników 58 Fot. Ryszard Gaweł

Chyba już można iść spać
Dziś pewnie nic się nie zdarzy
Chyba już można się położyć
Marzeń na jutro trzeba namarzyć
Andrzej Poniedzielski

Te słowa mogłaby chyba sobie powtarzać prawie każdego wieczoru Edyta Sidor, autorka książki „Zaczęło się od marzeń”. Powstawaniu tego dzieła towarzyszyło wiele emocji, które sprawiały, że czasami trudno było odłożyć pracę na następny dzień i wyobrażać sobie, co odkryje się jutro… Tytuł nawiązuje do nagłówka listu skierowanego do dyrektora Fabryki Wielkich Maszyn Elektrycznych we Wrocławiu przez chłopców spod Rzeszowa. Napisali oni, że bardzo chcieliby się uczyć w „Fabryce Wielkich Marzeń Elektrycznych”.
Nigdy nie przypuszczałem, że powstanie tak wspaniała i ważna lektura.

Czytaj dalej

Wojciech Chądzyński: „Wrocław, jakiego nie znacie”

Wojciech Chądzyński, Wrocław, jakiego nie znacie, Wydawnictwo Via Nova, Wrocław 2019.

Teksty opublikowane tutaj ukazywały się najpierw w latach 80. ub. wieku we wrocławskim „Słowie Polskim”, nim zostały wydrukowane po raz pierwszy w formie książkowej w 2005 roku. Powodzenie u czytelników sprawiło, że ukazało się już jej czwarte wydanie (I-BIS, Via Nova). Przypominamy, do dziś aktualną, recenzję poprzedniej edycji, autorstwa historyka sztuki Arkadiusza Dobrzynieckiego:

Czytaj dalej

Kolejny tomik satyry Jana Stanisława Jeża

Na początku listopada 2019 ukazał się kolejny, już dziesiąty, tomik satyry Jana Stanisława Jeża zatytułowany „Nowe limeryki o pryszczatym Franku i pyzatej Geni”. Zawiera on 256 limeryków, które powstały od kwietnia do października bieżącego roku. Ich bohaterami, podobnie jak dwóch wcześniejszych tomików, są pryszczaty Franek i pyzata Genia – osoby fikcyjne, które autor wykreował na potrzeby satyry. Obydwoje są ucieleśnieniem głupoty, infantylizmu i naiwności, a więc cech dość często spotykanych w naszym społeczeństwie.

Treść większości limeryków osadzona jest w bieżących realiach społeczno-politycznych kraju i jest odzwierciedleniem postaw i zachowań rodaków.

Oto dwa spośród nich:

O Franku ze Spały
Pryszczaty Franek z miasteczka Spała
chce kandydować, bo Genia chciała,
by został posłem,
bowiem jest osłem,
więc fucha ta mu się należała.

O Geni spod Piły
Pyzata Genia spod miasta Piła
w ostatnim czasie sporo grzeszyła,
więc poszła do wikarego,
by wyspowiadać się z tego.
Gdy ją rozgrzeszał, z rozkoszy wyła.

Przewodnik po Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych

Koleżanki i Koledzy,

w związku z pojawiającymi się jeszcze pytaniami i wątpliwościami dotyczącymi przyjętej przez Parlament Europejski Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z 17 kwietnia 2019 roku w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym, Izba Wydawców Prasy opracowała prosty Przewodnik po Dyrektywie, który – jak mniemam – rozwieje wiele wątpliwości, wyjaśni niektóre zagadnienia i obali krążące wokół Dyrektywy mity.

Korzystając z uprzejmości Marka Frąckowiaka, dyrektora generalnego Izby Wydawców Prasy, przesyłam ów przewodnik w załączeniu, jest on również dostępny na stronie internetowej www.iwp.pl

Zachęcam do korzystania z Przewodnika i do jak najszerszego propagowania go wśród dziennikarzy Waszych redakcji oraz współpracujących dziennikarzy, a także wszystkich zainteresowanych, szczególnie tych, którzy być może jeszcze nie rozumieją Dyrektywy lub powtarzają na jej temat nieprawdziwe lub niedokładne informacje. Zachęcam także do udostępniania tego przewodnika w serwisach internetowych oddziałów naszego Stowarzyszenia. 

Przewodnik przygotowano w dwóch wersjach: w formacie A4 do łatwego czytania lub wydrukowania na podręcznej drukarce oraz jako zeszyt w formacie A5. Wersja A4 w  załączniku, pliki ze stronami zmontowanymi do druku broszury IWP prześle wszystkim, którzy chcieliby sobie taką broszurę samodzielnie wydrukować i zszyć. W tej sprawie należy się skontaktować z  IWP: ul. Foksal 3/5, 00-366 Warszawa, tel. 22 828 59 30, e-mail sekretariat@iwp.pl

Zachęcam do skorzystania z oferty.

Andrzej Maślankiewicz 
sekretarz generalny ZG SDRP

Przewodnik w PDF

Udział 163. rezerwowego pułku piechoty w kampanii polskiej 1939 roku

Praca o udziale 163. rezerwowego pułku piechoty w kampanii polskiej 1939 roku, autorstwa ROBERTA SZCZERKOWSKIEGO, członka Stowarzyszenia Dziennikarzy RP Dolny Śląsk, jest szczególna, prezentuje bowiem historię oddziału funkcjonującego zaledwie piętnaście dni. Został on zorganizowany na czas wojny – wcześniej nie istniał. Był jednym z pułków rezerwowych zmobilizowanych przez Korpus Ochrony Pogranicza – formację działającą w II Rzeczypospolitej w latach 1924–1939, przeznaczoną do ochrony jej granic, w tym granicy polsko-sowieckiej. 

163. pułk utworzono 27 sierpnia 1939 roku z oddziałów Brygady KOP „Podole”, Baonu KOP „Borszczów” i Baonu KOP „Czortków” oraz pododdziału wydzielonego z 48. pułku piechoty stacjonującego w Stanisławowie, czyli na terenach dzisiaj już niewchodzących w skład państwa polskiego. Powstanie 163. pułku, jego przejazd transportem kolejowym na Kielecczyznę, walki z niemieckimi wojskami, m.in. pod Kazanowem (7 IX 1939), i rozwiązanie pułku 10 września 1939 roku – to główne wątki publikacji. Wyjątkowym walorem monografii jest to, że autor wykorzystał głównie relacje byłych żołnierzy pułku oraz inne materiały źródłowe i archiwalne. Publikacja została wzbogacona bogatym, trafnie dobranym materiałem ilustracyjnym, a także niezbędnymi schematami i mapkami, co przybliża prezentowaną problematykę i pomaga w jej odbiorze. 

Książka ukaże się jeszcze w sierpniu 2019.

Robert Szczerkowski, Udział 163. rezerwowego pułku piechoty w kampanii polskiej 1939 roku, Wrocław–Warszawa 2019, 144 s., ISBN: 978-83-8098-690-9

Słodkie wypieki pogranicza polsko-czeskiego

Od kilku lat w Polsce trwa rewolucja kulinarna, dziś przyszła kolej na cukiernictwo. Jedni po dobre wzorce sięgają w przeszłość, inni przywożą je z zagranicy, a jeszcze inni eksperymentują. Ze smakiem. Sukcesywnie wzrasta także zainteresowanie wypiekami w stylu homemade, a domowe słodkości stają się obecnie istotną alternatywą dla wyrobów oferowanych przez tradycyjne cukiernie. Nie inaczej jest na ziemi radkowsko-broumovsko-polickiej. 

Mieszkańcy pogranicza polsko-czeskiego są prawdziwymi mistrzami słodkości. Z jednej strony bardzo chętnie sięgają do przekazywanych z pokolenia na pokolenie magicznych zapisków w starych zeszytach, z drugiej – uwielbiają eksperymentować z nowymi przepisami na ciasta i desery. W książce znajdą Państwo receptury na wiele cukierniczych hitów z tego niezwykle atrakcyjnego turystycznie – również pod względem turystyki kulinarnej – zakątka Czech i Dolnego Śląska.

Są wśród nich przepisy na wypieki zwyczajne i luksusowe, tańsze i droższe. Obok przepisów na ciasta, które są ukoronowaniem świąt i wielkich przyjęć, jubileuszów oraz rodzinnych uroczystości i podkreślają niezwykły nastrój spotkań, Autorka przedstawia receptury na najpopularniejsze serniki, ciasta z owocami lub warzywami i inne słodkie wypieki oraz desery. Wszystkie są smakowite i z pewnością będą atrakcyjną częścią każdego spotkania przy świeżo zaparzonej kawie.

Książka została wydana w czerwcu 2019 roku przez Urząd Miasta i Gminy Radków w ramach transgranicznego projektu pn. „Wspólnie dla kultury”, współfinansowanego w ramach INTERREG V-A Republika Czeska – Polska ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – „Przekraczamy granice”. Autorką książki jest Barbara Jakimowicz-Klein, właścicielka portalu „Kuchnia Wrocławia”, autorka wielu książek o tematyce kulturalnej. Jest też kulinarną ambasadorką Dolnego Śląska oraz członkinią Stowarzyszenia Dziennikarzy RP Dolny Śląsk.

Książka dostępna jest bezpłatnie w Urzędzie Miasta i Gminy Radków.

Lech Ignaszewski wart pamięci!

Wrocław był Jego hobby

Bogusław Klimsa 
Nicole Naskow

Ukazała się wyjątkowa książka pt. „Ignac” – o wyjątkowym poecie. Stworzyli ją Bogusław Klimsa, znany popularyzator muzyki i rozrywki, kompozytor – autor monografii, oraz artysta plastyk Nicole Naskow, profesor ASP, koledzy Ignaca. Książkę wypełnia przekrój tekstów wydobytych z niebytu. Ilustrowana delikatnymi, intrygującymi rysunkami, szkicami. Z pietyzmem zakomponowana, wydana przez studio c2 Grzegorz Mieczkowski, jest rodzajem tomiku poezji i wspomnień.

Bogusław Klimsa, „Ignac”, studio c2 Grzegorz Mieczkowski, Wrocław 2019

Czytaj dalej…

Wojciech Chądzyński i jego wrocławskie wydarzenia niezwykłe

Wojciech Chądzyński
Fot. Krzysztof Kazmierowicz

Niezależnie od tego, czy znacie Wrocław od podszewki, czy przyjechaliście tu pierwszy raz i chcielibyście poznać miasto, warto przeczytać tę książkę. Wojciech Chądzyński prowadzi nas po miejscach znanych i zapoznanych, zabytkach, które zwiedza każdy przybywający, ale i tych, których nie odwiedzają nawet wieloletni mieszkańcy grodu nad Odrą. Chodząc ulicami miasta, mijając jego place, skwery, parki, nie zdajemy sobie sprawy z tkwiących w nich tajemnicach, wydarzeniach, historiach. Ubrane w kostium legend opowieści przybliżą nam, pozwolą poznać te szczególne, warte odkrycia miejsca. Legenda wniesie nieco romantyzmu w nasze życie, zinterpretuje nieznane, a w każdej legendzie tkwi ponoć ziarno prawdy. Aby jednak nie oderwać się całkiem od rzeczywistości, nie bujać jedynie w obłokach, Autor po opowiedzeniu każdej baśni raczy nas solidną dawką rzetelnych wiadomości historycznych. O tym, czy wybierzemy tajemniczą, ulotną historię, czy twarde realne fakty z przeszłości, pozostaje już wyborem Czytelnika. 

Ale nie tylko legendy zawiera ten specyficzny przewodnik po mieście. Na kartach książki znajdziecie postacie historyczne – od wrocławskich biskupów, mieszczan, artystów, lekarzy, po te znane w całym świecie, by wymienić choćby Brahmsa czy Picassa. Miejsce znalazły tu również krótkie eseje opowiadające o wydarzeniach niezwykłych, choć zdarzających się w życiu zwykłych ludzi. Przeczytamy między innymi o klęskach elementarnych – pożarach, powodziach, tragicznych wypadkach, ale też niezwykłych wyczynach wrocławian. Dowiemy się również o tak zadziwiających faktach jak ten, że w mieście stoi nie tylko pomnik Fredry, ale pogrzebany jest również palec komediopisarza i jak trafił on do Wrocławia.

Nie pierwsza to książka Wojciecha Chądzyńskiego przybliżająca nam ludzi, historię, zabytki i ciekawostki Wrocławia i Dolnego Śląska. Po cieszących się ogromnym powodzeniem i ciągle dostępnych na półkach księgarskich tomikach: Wrocław, jakiego nie znacie, Wrocławskie wędrówki przez stulecia, Wędrówki po Dolnym Śląsku i jego stolicy, Tajemnice wrocławskiej katedry i Ostrowa Tumskiego oraz Legendy starego Wrocławia, przyszła pora na książkę, którą trzymacie w rękach, zawierającą ponad trzydzieści fascynujących opowieści. 

Historie ułożone są w porządku chronologicznym, ale nie musicie czytać książki od początku do końca, bodaj nawet ciekawsze jest przeskakiwanie od opowiadania do opowiadania, wybranie sobie własnej kolejności i własnego duktu poznawania. Bogato ilustrowana publikacja, napisana prostym, komunikatywnym językiem, trafiającym do każdego Czytelnika, sprawia, że czyta się ją jednym tchem i trudno się od niej oderwać.

Warto też pamiętać, że dzięki osobistemu zaangażowaniu Wojciecha Chądzyńskiego, na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, wróciło na Ostrów Tumski, zlikwidowane wcześniej, oświetlenie gazowe.

https://wroclaw.gosc.pl/doc/5798577.Historia-legendami-opleciona-Wojciech-Chadzynski

Arkadiusz Dobrzyniecki
historyk sztuki

Wojciech Chądzyński, WROCŁAW – wydarzenia niezwykłe, Wydawnictwo Via Nova, Wrocław 2019.

„Die Legenden der Dominsel” – czyli Wojciech Chądzyński i jego legendy tumskie po niemiecku

Wojciech Chądzyński

Redaktor Wojciech Chądzyński jest wieloletnim członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy RP Dolny Śląsk, nauczycielem w klasach dziennikarskich XIII Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu i opiekunem Młodzieżowej Wszechnicy Dziennikarskiej, wydającej pod patronatem naszego Stowarzyszenia, wielokrotnie nagradzaną, gazetę SZLIF. Warto też pamiętać, że dzięki jego osobistemu zaangażowaniu, na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, wróciło na Ostrów Tumski zlikwidowane wcześniej oświetlenie gazowe.

Wojciech Chądzyński jest także chętnie czytanym autorem opowieści o starym i nowym Wrocławiu. Do sześciu wydanych do tej pory książek o tej tematyce doszła kolejna, tym razem po niemiecku, będąca przekładem większości opowieści z „Tajemnic wrocławskiej katedry i Ostrowa Tumskiego”. Biorąc pod uwagę, że nasze miasto licznie odwiedzają przez cały rok niemieckojęzyczni turyści, można jej wróżyć powodzenie czytelnicze.

* * *

Czy znacie „Matkę kościołów śląskich”? – pyta Wojciech Chądzyński. Nawet dla wiernych, którzy wielokrotnie ją odwiedzają, często bywa ona nieznana. Liczne zabytki, ukryte w nawach bocznych, ambicie katedry czy w jej licznych kaplicach, pozostają zazwyczaj niedostrzegane. Autor zaprasza nas do zwiedzenia i poznania ich. Wyjaśnia wiele tajemnic pomników, ołtarzy, rzeźb, obrazów i zabytków, które oglądane niemal codziennie nie są dostrzegane lub zrozumiałe.

Opowiada przy tymliczne legendy, w które katedra i cały Ostrów Tumski byłydotąd szczególnie ubogie. Chądzyński stara się uzupełnić tę lukę. Przytacza bodaj wszystkie istniejące do tej pory tego typu opowieści, ale i kreuje nowe. Za kanwę służą mu niezwykłe dzieje katedry i zagadkowe niekiedy zabytki lub ich relikty. W ten sposób nasza wiedza faktograficzna, podana w przystępnej formie, wzbogacona zostaje o warstwę magiczną, tak lubianą i pożądaną przez zwiedzających.

Nie jest to pierwszy przewodnik po katedrze, tym wyjątkowym zabytku sakralnym leżącym na OstrowieTumskim, niegdysiejszej wyspie i miejscu będącym w czasach średniowieczaduchowąstolicą Śląska. Wyjątkowość tej książki polega na tym, że pokazuje wiele zabytków często zapomnianych i niedocenionych, a ubarwienie ich opowieściami legendarnymi czynić może lekturę dla zwiedzających i miłośników miasta fascynującą. Należy potraktować więc ten przewodnik szczególnie, nie tylko jako wyliczenie wartości naszej wrocławskiej katedry, ale prawdziwie poznawczy, a nawet odkrywczy „oprowadzacz” po jej tajemnicach.

Arkadiusz Dobrzyniecki
historyk sztuki

Wojciech Chądzyński, „Die Legenden der Dominsel”, tłum. Daniel Romić i Ewa Drapała, Wydawnictwo TUM Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, Wrocław 2019