Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wraził szczególną wdzięczność i szacunek twórcom, ofiarnym działaczom podziemnych struktur Państwa Polskiego, a także tym wszystkim, którzy w wyjątkowo trudnych warunkach z narażeniem własnego życia walczyli o niepodległość Ojczyzny.
Sejm Rzeczypospolitej pamiętając o ich poświęceniu, walce i umiłowaniu Ojczyzny, uchwałą z 11 września 1998 roku ustanowił dzień 27 września – Dniem Podziemnego Państwa Polskiego.
Od tego czasu, z okazji kolejnych rocznic powstania Podziemnego Państwa Polskiego w Polsce odbywają się już oficjalnie uroczyste obchody upamiętniające to historyczne wydarzenie, które zapoczątkowało budowę Podziemnego Państwa Polskiego, fenomenu w dziejach – nie tylko II wojny światowej.
We Wrocławiu, od 2014 roku czcimy pamięć Bohaterów Podziemnego Państwa Polskiego, w Kościele Garnizonowym – Bazylice Mniejszej pw. św. Elżbiety Węgierskiej. Tam bowiem znajduje się Kaplica – Mauzoleum Pamięci Podziemnego Państwa Polskiego i Armii Krajowej. Kaplica została otwarta i poświęcona w 2014 roku, w 75. rocznicę powołania Podziemnego Państwa Polskiego. Miejsce to ma upamiętniać fakt utworzenia podziemnych struktur państwowych i wojskowych w okupowanym kraju.
Tegoroczne główne wrocławskie obchody Dnia Podziemnego Państwa Polskiego odbyły się w niedzielę 28 września w Kościele Garnizonowym – Bazylice Mniejszej pw. św. Elżbiety Węgierskiej we Wrocławiu. Wydarzenie rozpoczęła uroczysta Msza świętą w intencji żołnierzy i działaczy Podziemnego Państwa Polskiego. Mszę celebrował proboszcz parafii Rzymskokatolickiej Wojskowo – Cywilnej ks. prałat płk Janusz Radzik.
Organizatorami uroczystości byli: Okręg Dolnośląski Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu przy współudziale parafii Rzymskokatolickiej Wojskowo – Cywilnej we Wrocławiu.
W uroczystości uczestniczyli m.in. przedstawiciele wojska z Garnizonu Wrocław na czele z płk Krzysztofem Lisem, zastępcą dowódcy Garnizonu Wrocław i płk Edwardem Chyłą, dowódcą 16. Dolnośląskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Przedstawiciele innych służb mundurowych i samorządów: województwa i miasta Wrocław. Kombatanci, członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej różnych okręgów: dolnośląskiego, wileńskiego, lwowskiego i wołyńskiego. Była też mająca 102 lata major Wanda Kiałka ps. „Wilia”- łączniczka i sanitariuszka.
Na zakończenie mszy minutą ciszy uczczono pamięć nieżyjących działaczy i żołnierzy Podziemnego Państwa Polskiego oraz wszystkich tych, którzy oddali życie za niepodległość Ojczyzny.
Po mszy, uczestnicy wydarzenia zebrali się przed Kaplicą-Mauzoleum Podziemnego Państwa Polskiego i Armii Krajowej, żeby oddać hołd pamięci Bohaterom. Przed kaplicą konferansjerkę prowadził Jerzy Rudnicki, pełniący obowiązki naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu. Na wstępie w imieniu organizatorów, serdecznie powitał wszystkich przybyłych na uroczystość, a w szczególności kombatantów i rodziny Bohaterów.
Później głos zabrali: dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu oraz prof. dr hab. Stanisław Ułaszewski, prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, którzy mówili o genezie powstania Podziemnego Państwa Polskiego i powstaniu Kaplicy. Modlitwę poprowadził ks. prałat płk Janusz Radzik.
Po modlitwie, w Kaplicy Podziemnego Państwa Polskiego i Armii Krajowej, symbolicznym miejscem oddawanej czci przez społeczeństwo żołnierzom i działaczom Podziemnego Państwa Polskiego, delegacje uczestników uroczystości wyrazili hołd poprzez tradycyjne złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przed stołem ołtarza.
Uroczystość patriotyczno-religijną uświetnili żołnierze z 16. Dolnośląskiej Brygady Terytorialnej im. ppłk Ludwika Marszałka ps. „Zbroja”, którzy stanowili wojskową asystę honorową: posterunek honorowy w kaplicy i asystę pocztu sztandarowego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Okręg Wrocławski. Był też poczet ze sztandarem Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej i wrocławskiego środowiska żołnierzy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.
Andrzej Powidzki