Strona główna
Aktualności
Działalność
Statut
Władze
Członkowie
Zmarli 
Archiwum
Pobierz
Forum
Książki 
Gratulujemy 
Linki

Adam Czelny (1909–1992)

     16 października 1992 roku w wieku 83 lat zmarł Adam Czelny. Umarł na Podkarpaciu, w Rabce, w swoich rodzinnych stronach, bo urodził się 14 września 1909 roku w Bieczu, w pobliżu Gorlic. Ale znaczną część swego czynnego, zawodowego życia spędził we Wrocławiu. Od 1947 roku pracował we Wrocławskim Kurierze Ilustrowanym, później (od roku 1950 aż do roku 1957) – w Słowie Polskim.

     Był doskonałym fotoreporterem. Umiał swoim obiektywem uchwycić życie na gorąco, pokazać dynamikę przemian zachodzących we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Starzy czytelnicy Wrocławskiego Kuriera Ilustrowanego mogą pamiętać piękne, celne fotoreportaże pokazujące najodleglejsze zakątki Dolnego Śląska lub codzienne życie Wrocławia.

     Czasy były wtedy szczególne. Do zadań prasy należało pokazanie ludziom, którzy z różnych stron Polski i świata przybyli na Dolny Śląsk, piękna tej ziemi i codziennej pracy przywracającej ją życiu po wojennych zniszczeniach. To, co dziennikarze robili piórem, Adam Czelny, rasowy fotoreporter prasowy, robił swoim aparatem fotograficznym. I to jak robił! Kiedy wracał do redakcji, przywoził ze sobą tyle ciekawych zdjęć, że trudno było wręcz zdecydować się, które zamieścić od razu, a które odłożyć na następne dni. Z racji moich ówczesnych obowiązków w redakcji Słowa Polskiego zdjęcia te z reguły znajdowałem na moim biurku. Adam umiał nie tylko fotografować, ale i tak ciekawie, barwnie opowiedzieć o sytuacji, w której zdjęcia powstały, że dziecinnie łatwo było później napisać tekst do rubryki „Życie na gorąco”, z reguły obficie ilustrowanej pracami Adama Czelnego.

     Ale to „gorące zdejmowanie” nie przeszkadzało Adamowi dostrzegać całego piękna krajobrazu Dolnego Śląska, architektury jego miast, patosu odbudowy. Tych zdjęć – może na miejscu będzie raczej użyć określenia fotogramów –starczało nie tylko na potrzeby redakcji, ale i ilustrowanych wydawnictw albumowych pokazujących Dolny Śląsk, jak książka Między Odrą i Nysą wydana przez Ossolineum w 1965 roku. Jeżeli dziś Wrocław ma bogatą dokumentację fotograficzną tamtego okresu, to w dużej mierze jest to zasługa Adama Czelnego. W tym miejscu warto dodać, że wiele lat później, kiedy już ze względu na pogarszające się zdrowie Adam Czelny wyjeżdżał z Wrocławia, by osiąść na Podkarpaciu, przekazał miastu swoje bogate archiwum negatywów, przechowywane dziś w Muzeum Historycznym.

     Wyjechał, ale nie zerwał z Wrocławiem. Wielokrotnie wracał tu choćby na kilka dni. Więcej – w swojej pracy też wracał do tych, jak twierdził, najważniejszych lat swego życia, lat spędzonych we Wrocławiu. Wyrazem tego emocjonalnego związku z miastem było przygotowanie wielkiej, przeglądowej wystawy fotograficznej „Wrocław wczoraj i dziś”, zaprezentowanej w galerii przy pl. Nankiera. Zdobył się Adam na wysiłek przygotowania tej wystawy, mimo że choroba, a tą chorobą była gruźlica, dawała mu się mocno we znaki. Nękała Go przez wiele lat. To właśnie z powodu stanu zdrowia wiatach 1956–1957 wiele miesięcy spędził w sanatorium w Otwocku pod Warszawą. I właśnie dlatego, że wizyty w Otwocku były dla Niego niezbędne, przeniósł się do Warszawy. Później jednak, kiedy wracał do Wrocławia, czynił to przy każdej nadarzającej się okazji, powtarzał, że jest wrocławianinem.

     Kiedy człowiek odchodzi na zawsze, wśród tych, którzy go znali, pozostawia po sobie pamięć. Adam Czelny zostawił więcej: pozostawił bogaty materiał fotograficzny, do którego z pewnością będziemy jeszcze wielokrotnie sięgać, pozostawił liczne wydawnictwa albumowe.

     Spotkałem się wielokrotnie z twierdzeniem, że kto pewien okres swego życia liczony w latach spędzi we Wrocławiu, ten zawsze pozostanie wrocławianinem, choćby go losy rzuciły w najodleglejszy nawet świat. Adam Czelny to dobitny przykład prawdziwości tej tezy.

Michał Żywień
Kalendarz Wrocławski 1994