Strona główna
Aktualności
Działalność
Statut
Władze
Członkowie
Zmarli 
Archiwum
Pobierz
Forum
Książki 
Gratulujemy 
Linki

Antoni Bojakowski (1924–2002)

     23 listopada 2002 r. spoczął na legnickim cmentarzu śp. Antoni Bojakowski – wieloletni prezes TPN [Towarzystwa Przyjaciół Nauk], działacz oświatowy, regionalista. Urodził się 12 czerwca 1924 r. we wsi Usznia w pow. złoczowskim (woj. tarnopolskie) jako syn Karola, miejscowego organisty, i Bronisławy z Iwaszkiewiczów. Nie dane Mu było zaznać normalnego dzieciństwa, bo już jako kilkumiesięczne niemowlę stracił matkę. Z kolei u progu dorosłego życia, gdy miał 18 lat, pożegnał na zawsze ukochanego ojca. Po skończeniu szkoły podstawowej u boku ojca uczył się gry na organach, a Jego dalszą edukację przerwał wybuch wojny.

     W roku 1945 młody organista wraz z mieszkańcami rodzinnej Uszni u boku swego proboszcza ks. Eugeniusza Nowaka „wyruszył” na zachód. 29 lipca 1945 r. dotarli z transportem do Laskowic Oławskich i zostali osiedleni w okolicznych wsiach, m.in. w Domaniowie (potem ze swoimi ziomkami z tej wsi Zmarły będzie utrzymywał żywe kontakty przez wiele lat). Sam Bojakowski zamieszkał w Oławie, pełnił obowiązki organisty i – jak wielu młodych „z rocznika 20”, którym wojna przerwała możliwość kształcenia – w 1948 r. zdał przyspieszony egzamin dojrzałości. Następnie, po ukończeniu półrocznego kursu nauczycielskiego w Jeleniej Górze, rozpoczął pracę pedagogiczną. Najpierw w szkole podstawowej w Wierzbnie k. Oławy, a potem w Wójcicach.

     W 1953 r. ambitny nauczyciel zostaje przez swoich przełożonych dostrzeżony i skierowany do Warszawy na roczny państwowy kurs społeczno-pedagogiczny dający uprawnienia do zajmowania stanowisk kierowniczych w administracji państwowej. Konsekwencją uzyskania tych uprawnień będzie powierzenie Mu przez władze oświatowe stanowiska kierownika Wydziału Oświaty przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Górze, które pełnił do roku 1960. W tym czasie uzupełnia swoje wykształcenie i w 1960 r. kończy studia wyższe na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Potem od 1960 do 1965 r. kieruje Powiatowym Ośrodkiem Metodycznym w Górze i jako nauczyciel-metodyk historii służy pomocą młodym nauczycielom.

     W 1965 r. zostaje służbowo przeniesiony do Legnicy, z którą zwiąże się do końca swych dni. Wtedy obejmie stanowisko kierownika Wydziału Oświaty przy PRN, a następnie w 1967 r., gdy powołano do życia Studium Nauczycielskie, rozpocznie wieloletnią pracę w kolejnych legnickich placówkach kształcenia nauczycieli.

     Po przyjeździe do Legnicy Antoni Bojakowski kontynuuje swoją działalność społeczną w różnych lokalnych organizacjach i stowarzyszeniach, a Jego społecznikowskie zaangażowanie przejawia się na wielu płaszczyznach. Pierwsza była związana z popularyzacją i umiłowaniem muzyki, która towarzyszyła Mu od lat dziecinnych. W Legnicy oznaczało to włączenie się do przedsięwzięć organizowanych przez istniejące tu od 1960 r. Legnickie Towarzystwo Krzewienia Muzyki im. Stanisława Moniuszki, które w 1972 r. zmieniło nazwę na Legnickie Towarzystwo Muzyczne. Antoni Bojakowski w LTKM w latach 1968–1972 pełnił funkcję prezesa, a później od 1982 r., gdy ponownie wchodził w skład zarządu LTM, wniósł duży wkład w organizowanie wspólnie z TPN sesji naukowych poświęconych historii rozwoju kultury muzycznej w Legnicy.

     Po przejściu na emeryturę, ku zaskoczeniu wielu, „wrócił” do swojego pierwszego zawodu. Został organistą w legnickim kościele pw. św. Rodziny, prowadził chór, a w 1994 r. – jak podaje w okolicznościowym biogramie Franciszek Sikorski^[1] – „z okazji 50-lecia działalności w różnych placówkach duszpasterskich i kulturalnych” otrzymał od biskupa legnickiego Tadeusza Rybaka „dyplom uznania za całokształt pracy w dziedzinie śpiewu i muzyki kościelnej”.

     Drugą płaszczyzną społecznej aktywności Antoniego Bojakowskiego była działalność w towarzystwach regionalnych, zwłaszcza w Towarzystwie Przyjaciół Nauk w Legnicy. Deklarację do TPN złożył 15 marca 1967 r., a już po czterech latach wszedł w skład Zarządu Towarzystwa i przejął obowiązki prezesa. Funkcję tę będzie pełnił przez kilka kadencji: od 1971 do 1979 r. oraz od 1994 do 1998 roku. Gdy po przerwie, spowodowanej ogłoszeniem stanu wojennego, TPN wznowi w 1982 r. swoją działalność, nie odmówi pomocy i przez cztery lata sprawuje funkcję sekretarza. W latach 1994–1997 wspólnie z Zygmuntem Szkurłatowskim był redaktorem i publicystą „Szkiców Legnickich”, tomy od XV (1994) do XIX (1997).

     W ciągu wieloletniej działalności Antoniego Bojakowskiego w Towarzystwie zmieniały się formy pracy, zasięg oddziaływania (z chwilą powstania województwa legnickiego nawiązano ściślejszą współpracę z towarzystwami w Lubinie, Głogowie, Jaworze), ranga naukowa oraz tematyka organizowanych konferencji i seminariów. By się o tym przekonać, wystarczy sięgnąć do kalendarium TPN opracowanego przez Cz. Kowalaka i skonfrontować zawarte tam fakty z okresami pełnienia przez Zmarłego funkcji w Zarządzie^[2].

     Za prezesury Antoniego Bojakowskiego zainaugurowało swoją działalność powstałe w ramach TPN Interdyscyplinarne Studium Doktoranckie, nawiązano kontakty z licznymi regionalnymi towarzystwami naukowymi (Płock, Jelenia Góra, Wrocław, Opole). Z niektórymi – jak np. z Wrocławskim Towarzystwem Naukowym czy Karkonoskim Towarzystwem Naukowym – podpisano umowy o współpracy. Dużą rolę odegrały tu także osobiste kontakty A. Wojakowskiego, który w latach 1973–1975 oraz 1993–1994 jako przedstawiciel TPN był członkiem Rady Towarzystw Naukowych przy Polskiej Akademii Nauk.

     Zmarły czynił wiele wysiłków organizacyjnych, by zdobyć środki na realizację wydawnictw TPN, szczególnie „Szkiców Legnickich”. W latach 90. Bardzo mocno się zaangażował w sfinalizowanie wydania zbiorowej pracy pod redakcją Stanisława Dąbrowskiego Legnica. Zarys monografii miasta (Wrocław 1998), a także okolicznościowego druku z okazji pobytu w Legnicy Ojca Świętego Jana Pawła II pt. Studia z dziejów Kościoła katolickiego w Legnicy (Wrocław 1997).

     Swoją pasję upowszechniania wiedzy Antoni Wojakowski realizował nie tylko w ramach TPN czy LTM [Legnickiego Towarzystwa Muzycznego]. Gdy powstało Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, od razu włączył się w jego działalność, zamieszczając regularnie artykuły w wydawanym przez DTSK kwartalniku „Kultura Dolnośląska”, będąc też przedstawicielem TPN od 1971 r. w Radzie Regionalnych Towarzystw Dolnośląskich. Zapisał swoją chlubną kartę w działalności Legnickiego Oddziału Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Najpierw w 1980 r. znalazł się w gronie założycieli powstałego w 1980 r. legnickiego koła TWWP, któremu też przewodniczył, a potem, gdy w 1981 r. przekształciło się ono w oddział wojewódzki, objął obowiązki prezesa (od 1981 do 1884 r.)^[3].

     Przy tej okazji warto też przypomnieć mniej znaną kartę w działalności społecznej Zmarłego, jaką stało się powołanie przez Niego 11 lipca 1985 r. w Legnicy koła Towarzystwa im. Zofii Kossak, którego podstawowym celem jest upowszechnianie wiedzy o życiu i twórczości autorki Legnickiego pola, a od 1961 r. pierwszego członka honorowego TPN.

     Za swoją pracę, działalność społeczną i zawodową w dziedzinie oświaty, kultury i nauki Antoni Bojakowski został uhonorowany m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1983), Złotą Odznaką ZNP (1988), Złotą Honorową Odznaką TWWP (1982) oraz licznymi odznaczeniami regionalnymi, w tym odznaką „Zasłużony dla województwa legnickiego” (1982) i medalem „Za zasługi dla DTSK” (1980).

     W ostatnich latach życia, po przebytym zawale, wycofał się z aktywnej działalności społecznej. Zmarł 21 listopada 2002 roku. 

Tadeusz Rollauer
Szkice Legnickie
t. 23, 2002

[1] F. SIKORSKI, Jubileusz prezesa Antoniego Wojakowskiego. „Szkice Legnickie”, t. 16 (1994), s. 9–22.
[2] Cz. Kowalak, Kalendarium Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Legnicy (1959–1999). „Szkice Legnickie”, t. 20 (1999), s. 8–38.
[3] Zob. K. K. KOSTRZANOWSKI, Być i kształcić. Legnicki Oddział TWWP w dwudziestoleciu 198–1999. Legnica 1999, s. 11.