Strona główna
Aktualności
Działalność
Statut
Władze
Członkowie
Zmarli 
Archiwum
Pobierz
Forum
Książki 
Gratulujemy 
Linki

Alternatywni

Witold Liszkowski: Pytania, Galeria Sztuki Najnowszej., Wrocław 1979.

     W latach 70., będąc studentem PWSSP Wrocław (obecnie ASP), działałem wraz z innymi młodymi twórcami w ACK Pałacyk. W 1976 r. rozpoczęła swoją działalność grupa „Sztuka i Teoria”, w której skład wchodzili studenci ostatnich lat malarstwa i grafiki: Maria Zmarz-Koczanowicz, Witold Liszkowski, Andrzej Sapija. Tworząc grupę twórczą, a zarazem koło naukowe, skupili oni wokół siebie grono osób o różnych zainteresowaniach: artystów, estetyków, filozofów i psychologów.

     Płaszczyzną porozumienia i działania było przekonanie o konieczności głębokiej i wieloaspektowej refleksji nad sztuką. Działania grupy przejawiały się zarówno w postaci propozycji artystycznych (rysunek, fotografia, zapisy filmowe i video, happeningi i performance), manifestów, rozpraw teoretycznych i artykułów polemicznych (wydawanych w zeszytach Sztuka i Teoria), jak i organizowanych spotkaniach, dyskusjach i seminariach. Grupa preferowała działalność integrującą refleksję teoretyczną z praktyką artystyczną, wychodząc z założenia o równoważności tworzenia przedmiotów sztuki i indywidualnej pracy twórczej nad swoją artystyczną świadomością.

     W trakcie swojego istnienia grupa „Sztuka i Teoria” w latach 1976–1980 wydała siedem zeszytów artystyczno-teoretycznych, w których zamieścili swoje teksty teoretycy i artyści: Dariusz Aleksandrowicz, Andrzej Czarnecki, Bogusław Jasiński, Grzegorz Dziamski, Jan Kurowicki, Natalia LL, Andrzej Lachowicz, Anna Kutera, Romuald Kutera, Stanisław Urbański, Andrzej Sapija, Witold Liszkowski, Lech Mrożek, Lech Poniżnik. W tym okresie członkowie grupy prezentowali swoje prace w trakcie imprez zbiorowych w Galerii Sztuki Najnowszej (Wrocław), Galerii Foto-Medium-Art (Wrocław), Galerii Studio (Warszawa), Galerii Format (Kraków), BWA w Szczecinie, Sopocie, Bydgoszczy, Poznaniu i Łodzi oraz podczas Międzynarodowego Biennale Grafiki w Krakowie.

     W 1980 roku Witold Liszkowski, Lech Mrożek i Wiesław Misiek powołali w Pałacyku Centrum Sztuki Współczesnej, które organizowało krajowe i międzynarodowe prezentacje sztuki nowych mediów oraz uliczne akcje parateatralne, między innymi w trakcie Festiwalu Teatru Otwartego oraz Festiwali Teatrów Ulicznych w Jeleniej Górze.

     Także w Pałacyku powstała w 1972 grupa fotograficzna „Format”, którą stworzyli Czesław Chwiszczuk, Marek Łopata i Wacław Ropiecki, a w różnych okresach z grupą współpracowali: Ryszard Kopczyński, Jacek Lalak, Janusz Wróbel. Dokonania „Formatu” to między innymi: happening fotograficzny w Domu Towarowym „Renoma” (październik 1973, 1974) oraz akcja dokumentująca poszczególne etapy montażu Międzynarodowego Triennale Rysunku we Wrocławiu (1974).Ostatnim przedsięwzięciem „Formatu” była zrealizowana w Pałacyku Kreacja Józefa (marzec 1976) w trakcie festiwalu Jazz nad Odrą.

     W 1974 roku powstaje w Pałacyku Galeria Sztuki Najnowszej, którą utworzyli: Romuald Kutera, Anna Kutera, Lech Mrożek, Piotr Olszański, Stanisław Antosz. Po rocznej i bogatej w artystyczne propozycje działalności galeria zaczyna realizować opracowany przez Jana Świdzińskiego program „Sztuki Kontekstualnej”. Kontekstualiści stwierdzali równouprawnienie wszystkich mediów podporządkowanych idei i przesłaniu dzieła artystycznego. Przejawem takiej artystycznej działalności były (zrealizowane w 1977 roku) Działania na Kurpiach. Było to swoiste badanie wzajemnych relacji i kontekstów przenikających się kultur: wiejskiej, szlacheckiej i mieszczańskiej. Działalność galerii zamiera w 1980 roku.

     W marcu 1981 artyści związani z „Formatem” i „Plastyczną Sceną Spektaklu Autorskiego Ryszarda Piegzy” tworzą „Przestrzeń Współistnienia – Ambalangua”. Do wymienionych wcześniej twórców dołączają: Anna Baranek, Wanda Małysa, Jerzy Ropiecki i Lech Twardowski.

     Grupy twórcze i galerie działające w latach 70. i 80. w Pałacyku wpisały się znacząco w kontekst tzw. kultury alternatywnej, a także znalazły swe miejsce pośród całej gamy galerii autorskich, takich jak m. in. „Remont”, „Repassage”, „Akumulatory”, pracownia „Dziekanka”, „Labirynt” czy „Znaki”.

Witold Liszkowski

Witold Liszkowski, Wiesław Misiek: Akcja z cyklu Współczesność. Wrocław, maj 1981.
Fot. Wiesław Dębicki